ෆෙරාරි ( Ferrari )

ෆෙරාරි (Ferrari S.p.A) යනු සුපිරි මෝටර් රථ නිපද වනු ලබන ඉතාලි මොටර් රථ සමාගමකි. මෙහි නිර්මාපකයා වන්නේ ඉතාලි ජාතික  Enzo Ferrari මහතාය. ඔහු 1898 පෙබරවාරි 18 දින ඉතාලියේ Modena හි උපත ලැබිය.තරුණ වියේදී  ඔහු Alfa Romeo මොටරථ ධාවකයෙකු ලෙසද කටයුතු කලේය.

ෆෙරාරි සමාගමේ ආරම්භක අඩිතාලම ලෙස සැලකෙන්නේ 1929 දී Enzo Ferrari විසින් පිහිටවනු ලැබූ Scuderia Ferrari නම් මෝටර් රථ ධාවකයන්ට තරග වලදී  අනුග්‍රහය දක්වන ආයතනයයි. 1933 දී Alfa Romeo සමාහම තම මෝටර් රථ ධාවන කණ්ඩායම විසුරුවා හැර එය Scuderia Ferrari කණ්ඩායම වෙත පවරන ලදී. නැවත 1938 දී Alfa Romeo සමාහම ඔවුන්ගේම කණ්ඩායම ලෙස Alfa Corse පිහිටුවා ගත් අතර Enzo Ferrari මහතා කළමණාකරු ලෙස පත් කරන ලදී. මේ සමගම Scuderia Ferrari කණ්ඩායම විසුරුවා හරින ලදී.

Ferrari 458 Speciale A

1939 දී එයින් ඉවත් වූ ඔහු Auto Avio Costruzioni නමින් මුලිකවම ගුවන් යානා අමතර කොටස් සහ විවිධ යන්ත්‍ර කොටස් නිපදවන තමාගේම ව්‍යාපාරයක් අරඹන ලදී .1949 දී ඔවුන් Tipo 815 නමින් ධාවන තරඟ වලට භාවිතා කරන මෝටර් රථයක් නිපදවන ලදී. දෙවන ලෝක යුද සමයේ 1944 දී මිත්‍ර හමුදා විසින් බෝම්බ දැමීම නිසා කර්මාන්ත ශාලාව විනාශයට පත්විය. දෙවන් ලෝක යුද්ධය නිමවීමත් සමග 1946 දී නැවත කර්මාන්ත ශාලාව වැඩ ආරම්භ කල අතර මෙවර සාමාන්‍ය මාර්ගවල ගමන් කල හැකි (road cars) මෝටර් රථ නිපද වීමද ආරම්භ කර තිබුණි.

මෙහි ප්‍රතිපලයක් ලෙස 1947 දී පළමු Ferarri මෝටර් රථය ( Road Car)  වූ 125 S එළිදක්වන ලදී. මෙය Ferarri මෝටර් රථ වල ඇරඹුම ලෙස සැලකේ.

Ferarri ලාංජනය ලෙස යොදා ගන්නා අශ්වයාගේ සංකේතය (cavallino rampante) පිලිබඳ ද ඉතිහාස කතාවක් පවතී. එනම් එම සංකේතය පළමුව භාවිතා කර ඇත්තේ පළමු  ලෝක යුද්ධ සමයේ ඉතාලිය වෙනුවෙන් සටන් කර දිවි පිදු දක්ෂ ගුවන් නියමුවෙකු මෙන්ම පළමු ලෝක යුධ විරුවෙකු වූ  Francesco Baracca ය. ඔහු  තම ගුවන් යානයේ බඳ කොටසේ මෙම අශ්වයාගේ රුපය සිතුවම් කරගැනීම පුරුද්දක් කර ගෙන තිබුණි. 

1923 දී Enzo මෝටර් රථ ධාවන තරඟයක් ජයග්‍රහණය කිරීමෙන් අනතුරුව Francesco Baracca ගේ මව මුණ ගැසිනි.එහිදී ඇය කල ඉල්ලීමකට අනුව විවිධ වෙනස්කම් සිදු කිරීමෙන් පසුව 1929 සිට එය තම නිල ලාංජනය ලෙස භාවිතා කිරීම ඇරඹිය. තම උපන් ගම වූ Modena හි සංකේතත්මක් වර්ණය වූ කහ ලාංජනයේ පසුබිම ලෙස යොදා ගැනුන අතර මුදුනේ ඉතාලි ජාතික කොඩියේ වර්ණ වූ කොළ සුදු සහ රතු සිතුවම් කරන ලදී. S F යන අක්ෂර දෙකෙන් Scuderia Ferrari යන්න නිරුපනය වේ .

Ferarri මෝටර් රථ වලට බොහෝ විට යොදා ගන්නා රතු වර්ණයට හේතු වී ඇත්තේ 1920 ගණන් වල සිට මෝටර් රථ ධාවන තරග වලදී රථ නිරුපන කරන රට වෙන්ව හඳුනා ගැනීමට යොදා ගන්නා වර්ණය අනුවයි. ඒ අනුව Alfa Romeo, Maserati,Ferrari, Abarth ආදී ඉතාලි මෝටර රථ රතු වර්ණයෙන්ද , Bugatti වැනි ප්‍රංශ මෝටර් රථ නිල් වර්ණයෙන්ද , Benz වැනි ජර්මානු මෝටර් රථ සුදු වර්ණයෙන්ද (1934 සිට රිදී පැහැය), බ්‍රිතාන්‍ය මෝටර් රථ කොළ පැහැයෙන්ද වර්ණ ගන්වයි .

තවත් සුපිරි ඉතාලි මෝටර් රථ සමාගමක් වන Lamborghini සමාගමේ ආරම්භයට ද පාදක වී ඇත්තේ Enzo Ferarri මහතා සහ Ferruccio Lamborghini මහතා අතර ඇති වූ මත ගැටුමකි. (එය කියවන්න )   

1969 දී Fiat සමාගම Ferarri හි 50% ක කොටස් මිලදී ගන්නා ලද අතර 1988 වන විට 90% ක කොටස් මිල දී ගන්නා ලදී. වර්තමානය වන විට (2015) 80% ක කොටස්  Fiat Chrysler සමාගම සතුවන අතර තවත් 10% ක් කොටස් මහජනයා වෙත නිකුත් කොට තිබුණි.ඉතිරි 10% ක කොටස් Enzo Ferarri මහතාගේ  පුත්‍රයකු වන Piero Ferrari සතු වේ.

වර්තමානයේ වෙළඳපොල ඇති Ferrari මෝටර් රථ කිහිපයක් පහත දක්වා ඇත  

Ferrari 488 GTB

Ferrari 458 Speciale

Ferrari California

www.ferrari.com වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ වැඩි තොරතුරු ලබාගත හැක

Read More

ඔස්කාර් සම්මාන උළෙල ( Academy Awards )

<sup>ඇකඩමි සම්මාන උළෙල හෙවත් ඔස්කාර් සම්මාන උළෙල ඇමරිකාවේ වාර්ෂිකව පවත්වනු ලබන සිනමා උළෙලකි. මෙය සංවිධානය කරනු ලබන්නේ ඇමරිකාවේ Academy of Motion Picture Arts and Sciences (AMPAS) නම් ආයතනයයි. මෙහිදී සිනමා කර්මාන්තයේ විශිෂ්ටතා දැක්වූවන් හට විවිධ අංශ ඔස්සේ ත්‍යාග ප්‍රධානය කරනු ලබයි. 

මෙහි නියම නාමය ඇකඩමි සම්මාන උළෙල වුවත් බොහෝ දෙනා අතර ජනප්‍රිය වන්නේ " ඔස්කාර් " යන සුරතල් නාමයෙනි.  

පළමු ඔස්කාර් සම්මාන උළෙල පවත්වන ලද්දේ 1929 මැයි 16 දින ආරාධිතයන් 270 කගේ සහභාගිත්වයෙන්  Hollywood Roosevelt හෝටලයේදීය . එහිදී විවිධ අංශ ඔස්සේ සම්මාන 15ක් පමණ ප්‍රධානය කිරිනි. 2015 පවත්වන ලද 87 වන ඔස්කාර් සම්මාන උළෙල වන විට මෙතෙක් ප්‍රධානය කරන ලද මුලු සම්මාන ගණන 2,947 ක් පමණ වේ.

ඉතිහාසයේ පලමු ඔස්කාර් සම්මානයට හිමිකම් කියන ලද්දේ Emil Jannings ය.  The Last Command සහ The Way of All Flesh  යන චිත්‍රපට වල රංගනය වෙනුවෙන් හොඳම නළුවාට හිමි සම්මානය ඔහුට හිමි විය. 

ඉතිහාසයේ වැඩිම ඔස්කාර් සම්මාන ගණනකට හිමිකම් කියූ රංගන ශිල්පිනිය වන්නේ සම්මාන 4 කට හිමිකම් කියූ Katharine Hepburn ය. සම්මාන 3 කට බැගින්  හිමිකම් කියූ Walter Brennan සහ Jack Nicholson වැඩිම සම්මාන ලැබූ රංගන ශිල්පින් වේ   

වැඩිම සම්මාන ගණනක් ලබාගත් චිත්‍රපට වන්නේ සම්මාන 11 බැගින් ලබා ගත් Ben-Hur (1959), Titanic (1997) සහ The Lord of the Rings: The Return of the King (2003) යන චිත්‍රපටය.</sup>

ඔස්කාර් සම්මානය

<sup>සම්මාන සඳහා පිළිගන්වන කුඩා පිළිරුව නිර්මාණය කිරීමේ ගෞරවය හිමිවන්නේ Cedric Gibbons නම් නිර්මාණ ශිල්පියා හටය. මෙය අඟල් 13.5 ක් පමණ උසකින් ද , පවුම් 8.5 ක් බරකින් ද යුතු britannium නම් ලෝහ මිශ්‍රණයෙන් සදා රත්‍රන් අලේප කරන ලද පිළිමයකි.

ඔස්කාර් සම්මාන ලාභීන් හට එය මුදල් පිණිස අලෙවි කිරීම තහනම් වන අතර විකිණීමට අවශ්‍යය නම් පළමුව එය ප්‍රධානය කල පාර්ශවය වන Academy of Motion Picture Arts and Sciences (AMPAS) වෙත ඩොලර් 1 කට විකිණිය යුතු බවට ගිවිසුම් අත්සන් කල යුතු වනවා .

ප්‍රථම වතාවට ඔස්කාර් සම්මාන උළෙල සජීවීව රුපවාහිනිය  ඔස්සේ විකාශනය කරන ලද්දේ 1953 දිය. වර්තමානය වන විට රටවල් 200 ක පමණ රුපවාහිනිය ඔස්සේ සජීවීව විකානය කෙරේ. 

2002 වසරේ සිට සම්මාන උළෙල පවත්වනු ලබන්නේ ඇමරිකාවේ ඩොල්බි රංග ශාලාවේය (Dolby Theatre),

විනෝදාත්මක වැඩසටහන් සඳහන් වූ සම්මාන අතරින් පැරණිම උළෙල වන්නේ මෙයයි. මීට සමාන අනෙකුත් සම්මාන උළෙලවල් වන්නේ රුපවාහිනී වැඩසටහන් සඳහා වූ Emmy Awards, වේදිකා නාට්‍ය සඳහා වූ Tony Awards සහ සංගීතය සඳහා වූ Grammy Awards ය.</sup>  

Read More

ලොව නිපැයුම් ( Inventions ) - 02

1. ඩිජිටල් කැමරාව ( Digital Camera )

1975 - ඇමරිකානු ජාතිකයෙකු වූ Steve Sasson . ඔහු Eastman Kodak නම් ප්‍රසිද්ධ ආයතනයේ ඉංජිනේරුවෙක් විය 

 2. ගුවන් යානය ( Airplane )
 
1903 - Wilbur Wright සහ Orville Wright යන රයිට් සහෝදරවරු  

3. වෙඩි බෙහෙත් ( Gun Powder )

නවවන සියවස - චීන ජාතිකයන් විසිනි. 




 

4. විදුලි බුබුල ( Light Bulb )

1879 - ඇමරිකානු ජාතිකයෙකු වූ තෝමස් අල්වා  එඩිසන් 





 

5. බැටරිය ( Battery )

1800 - ඉතාලි ජාතිකයෙකු වූ Alessandro Volta විසිනි 

6. දූරේක්ෂය ( Telescope )
 
1608 - ලන්දේසි ජාතික Hans Lippershey

7. ඩයිනමයිට්  ( Dynamite )

1867 - ස්වීඩන් ජාතික Alfred Nobel

Read More

ජාත්‍යන්තර අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානය ( International Space Station )

ජාත්‍යන්තර අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානය ලෙස ලෙස හඳුන්වනු ලබන්නේ මිනිසුන් කිහිප දෙනෙකුට වාසය කල හැකි වන ලෙස පහල පෘතුවි කක්ෂය තුල රඳවා ඇති විශාල කෘතීම චන්ද්‍රිකාවකි (යානාවකි).

මෙය  ඇමරිකානු  NASA, රුසියානු Roscosmos (Russia's Federal Space Agency), ජපාන JAXA (Japan Aerospace Exploration Agency), යුරෝපා ESA (European Space Agency), සහ කැනේඩියානු  CSA (Canadian Space Agency) යන අන්තර්ජාතික අභ්‍යාවකාශ ඒජන්සි 5ක ( රටවල් 15ක් අයත් වේ ) ඒකාබද්ධ ව්‍යාපෘතියකි. 

Read More

ලොව උසම කඳු 10 - ( Highest Mountains )

1. එවරස්ට් කන්ද ( Mount Everest )

උස - මීටර් 8848 / අඩි 29029
ප්‍රදේශය - නේපාල සහ ටිබෙට් දේශ සීමාව
කඳු පන්තිය - හිමාලය   

2. K2- ගුඩ්වින් ඔස්ටන් ( Mount Godwin Austen)

උස - මීටර් 8611 / අඩි 28251
ප්‍රදේශය - පකිස්ථාන සහ චීන දේශ සීමාව 
කඳු පන්තිය - කරකොරම්    

3. කැනචේන්ජුන්ගා ( Mount Kangchenjunga)

උස - මීටර් 8586 / අඩි 28169
ප්‍රදේශය - නේපාල සහ ඉන්දීය දේශ සීමාව 
කඳු පන්තිය - හිමාලය   

4. ලුට්සී කන්ද ( Mount Lhotse)

උස - මීටර් 8516 / අඩි 27940
ප්‍රදේශය - නේපාල සහ ටිබෙට් දේශ සීමාව
කඳු පන්තිය - හිමාලය   

5. මකලු කන්ද ( Mount Makalu)

උස - මීටර් 8485 / අඩි 27838
ප්‍රදේශය - නේපාල සහ ටිබෙට් දේශ සීමාව
කඳු පන්තිය - හිමාලය   

6. චෝ ඔයූ කන්ද ( Mount Cho Oyu)

උස - මීටර් 8188 / අඩි 26864
ප්‍රදේශය - නේපාල සහ ටිබෙට් දේශ සීමාව
කඳු පන්තිය - හිමාලය   

7. ඩව්ලජිරී කන්ද ( Mount Dhaulagiri)

උස - මීටර් 8167 / අඩි 26795
ප්‍රදේශය - නේපාලය 
කඳු පන්තිය - හිමාලය   

8. මනස්ලු කන්ද ( Mount Manaslu )

උස - මීටර් 8163 / අඩි 26781
ප්‍රදේශය - නේපාලය 
කඳු පන්තිය - හිමාලය   

9. නැන්ග පාබට් ( Mount Nanga Parbat )

උස - මීටර් 8126 / අඩි 26660
ප්‍රදේශය - පකිස්ථානය  
කඳු පන්තිය - හිමාලය   

10. ඇනාපුර්නා කන්ද ( Mount Annapurna)

උස - මීටර් 8091 / අඩි 26545
ප්‍රදේශය - නේපාලය 
කඳු පන්තිය - හිමාලය  

Read More

දෙව් ලොව සටන ( Titanomachy )

(ග්‍රීක සාහිත්‍ය කථා - 3) 

තම පියා වූ යුරේනස් (Uranus) බලයෙන් පහකර දෙව්ලොව පාලනයට පත් වූ ක්රෝනස් (Cronus) තම සහෝදරිය වූ  රියා (Rhea) සමග විවාහ වූ අතර ඔවුනට දාව  Hera, Demeter, Hestia, Poseidon, Hades සහ Zeus ලෙස දරුවන් හයක්ද උපත ලැබීය. "ඔලිපිම්පියන්" දෙවිවරු (Olympians) ලෙස මොවුන් හදුන්වයි.

කෙසේ වුවද ක්රෝනස් (Cronus) තමා  තම පියා බලයෙන් පහ කර සේම තම දරුවෙකුගෙන්ද තමාට එම ඉරණම ඇත වේ යි බිය විය.ඒ නිසා ඔහු තමාගේ දරුවන්ද උපත ලද විගස ගිල දැමීම සිදු කෙරිණි.මෙයට බිරිද වූ රියා (Rhea) බලවත් කම්පාවට පත් වූ අතර තම බාලම  දරුවා වූ සීයුස් (Zeus) මෙයින් ගලවා ගැනීමේ අරමුණින් තම ස්වාමියා වූ ක්රෝනස් (Cronus ) හට Zeus වෙනුවට විශාල පාෂාණයක්  ගිල දැමීමට සලස්වන ලදී.

ඉන් අනතුරුව රියා (Rhea) කුඩා සීයස්ව ( Zeus ) ආරක්ෂාව සදහා ක්‍රීට් දූපතට පිටත් කර යැවුනි. එහිදී Amaltheia නම් එළු දෙනක් කුඩා zeus  රැකබලා ගත් අතර, පරවියන් දිව්‍යමය ආහාරද (Ambrosia) උකුස්සන් පානය කිරීමට දිව්‍යමය පානයක් වන  Nectar ද ගෙන එන ලදී,

වැඩිවියට පත් වූ සීයුස් තම අනන්‍යතාවය සඟවාගෙන තම පියා  වූ ක්රෝනස්ගේ මත් පැන් බෙදන්න බවට පත් විය.එහිදී මෙටිස් (Metis) නමැති ටයිටන් දෙවුදුගේ (ඇය පසුව සීයුස්ගේ පළමු බිරිද බවට පත් විය.) උදව් ඇතිව වයීන්  සහ අබ මිශ්‍රණයක් ක්රෝනස්ට පානය කිරීමට සලසවන ලදී. එමගින් ඇතිවූ වමනයත් සමග ඔහු විසින් ගිල දමන ලද දරුවන් 5 දෙනාම ඉවතට පැමිණෙන ලදී.

තම සහෝදර සහෝදරියන්ද එකතු කරගත් Zeus තම පියා ඇතුළු ටයිටන්වරුන්ට එරෙහිව සටන ඇරඹීය. මෙතෙක් කලක් Tatarus හි සිරකර සිටි Hecatonchires සහ  Cyclopes වරුන්ද, Zeus මුදවා ගත් අතර ,ඔවුන්ගේ සහයද Zeus  ඇතුළු ඔලිම්පියන්වරුන් හට ලැබුණි. 

Hecatonchires විශාල කදු කඩා වේගයෙන් ටයිටන්වරුනට දමා ගැසූ අතර Cyclopes, Zeus ගේ ප්‍රබල අවිය වූ  අකුණු සැරය (Thunderbolts) සාදා  දෙන ලදී. Giants ටයිටන්වරුන්ගේ සහයට සටන් කල අතර, ටයිටන්වරු අතරින් Themis සහ  Prometheus යන දෙදෙනා පමණක් ඔලිම්පියන්වරුන්ට සහයට සටන් කලෝය.

දස වසරක් පුරාවට සටන් පැවති අතර අවසානයේ Zeus ඇතුළු ඔලිම්පියන්වරුන්ට ජය අත්වුණි. Cronus ඇතුළු ටයිටන්වරු Tatarus හි සිරගත කෙරිණි. එහි මුරට බිහිසුණු Hecatonchires යොදවන ලදී. ඉන් පසු Zeus  ඇතුළු ඔලිම්පියන්වරු විශ්වයේ පාලනයට පත් විය.

පසුගිය ලිපි 
1 කොටස - ග්‍රීක සාහිත්‍ය කථා (Greek Mythology)
2 කොටස - ග්‍රීක දෙවියන්ගේ බිහිවීම ( Age of the Gods )

Read More

ලොව නිපැයුම් ( Inventions ) - 01

1. පාපැදිය ( Bicycle ) 

1839 - ස්කොට්ලන්ත ජාතික කම්මල්කරුවකු වූ Kirkpatrick MacMillan, විසින් පළමු පාපැදිය නිපද වූ බව සැලකේ. 1860 දී පමණ ප්‍රංශ ජාතිකයන් වූ Pierre Michaux සහ Pierre Lallement විසින් වැඩි දියුණු කල පාපැදිය හදුන්වා දෙනු ලැබිය

Read More

ටෙරාකොටා හමුදාව (Terracotta Army)

පළමු වන චීන අධිරාජයා වූ ක්වීන් ෂී හුවන්ජිගේ (ක්‍රි.පූ 260–210)  සොහොන අවට ප්‍රදේශය පුරා මෙම ටෙරාකොටා හමුදාව මීට වසර 2500 කට පමණ පෙර නිර්මාණය කර තිබුනි. ක්‍රි.පූ 246 දී ඇරඹි මෙම කර්තව්‍යය නිම කිරීමට වසර 38ක් පමන ගත වූ බව සඳහන් වේ. මේ සඳහා ලක්ෂ 7 ක පමණ පිරිසකගේ සහය ලැබුන බව සැලකේ.

Read More

එපිසස් හි ආටිමස් දේවස්ථානය (Temple of Artemis at Ephesus)

( ලොව ඉපැරණි ලෝක පුදුම 7 - 5 කොටස )

ඉපැරණි ලෝක පුදුම හතෙන් එකක් ලෙස සැලකෙන මෙම දේවස්ථානය පුරාණ ග්‍රීක දෙවඟනක වූ ආටිමස් දෙවඟන වෙනුවන් ක්‍රි.පූ 800 දී පමණ ඉදිකරණ ලද්දකි. වර්තමාන තුර්කියේ සෙල්තුක් ආසන්නයේ එපිසස් හි මෙය පිහිටා තිබී ඇත. ඩයනා දේවස්තානය නමින් ද හැඳින්වී ඇති මෙහි වර්තමානයේ කිසිවක් දක්නට නොලැබේ.

ආර්ටිමස් යනු ග්‍රික දෙවියෙන් වූ සියුස් සහ ලෙටෝ ගේ දියණිය මෙන්ම ඇපලෝ දෙවියන්ගේ නිවුන් සොහොයුරියයි. ඇය සඳට සහ දඩයමට අධිපති දෙවියන් ලෙස සැලකේ. 

Read More

රෂ්මෝර් කන්දේ පිළිම ( Mount Rushmore )

මෙය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ දකුණු ඩකෝටාවේ කීස්ටෝන් ප්‍රදේශයට ආසන්නයේ පිහිටා ඇති විශාල ගල් පර්වතයක් මත නෙලන ලද ප්‍රතිමා 4 කි. එකක උස අඩි 60 ක් පමණ වේ. මෙහි නිරූපණය වන්නේ ඇමරිකාවේ කීර්තිමත් ජනාධිපතිවරුන් 4 ක් වන George Washington (1732–1799), Thomas Jefferson (1743–1826), Theodore Roosevelt (1858–1919), සහ Abraham Lincoln (1809–1865). අයයි. මෙහි නිර්මාපකයන් වන්නේ Gutzon Borglum සහ ඔහුගේ පුත් Lincoln Borglum ය.

Read More

කොලෝසියම ( The Colosseum )

( නූතන ලෝක පුදුම හත  - 5 කොටස )

නූතන ලෝක පුදුම 7 න් එකක් ලෙසද සැලකෙන කොලෝසියම හෙවත් ෆ්ලේවියන් රංග පීඨය ( Flavian Amphitheater ) රෝම අධිරාජ්‍යයට අයත්ව තිබූ විශාලතම ගොඩනැගිල්ලක් ලෙස හඳුන්වා දිය හැක.

මෙය ඉදිකෙරීම් ආරම්භ කර ඇත්තේ ක්‍රි.ව 72 දී (72 A.D) පමණ රෝමයේ ෆ්ලේවියන් අධිරාජ්‍යයේ ( Flavian Dynasty ) ආරම්භකයා වූ වෙස්පාසියන් අධිරාජ්‍යයාය. ( Emperor Vespasian ). ඉදිකිරීම් අවසන් කරන ලද්දේ ඔහුගේ මරණින් වසරකට පසු එනම් ක්‍රි.ව 80 දී (80 A.D) ඔහුගේ පුතා වූ ටයිටස් ( Titus ) විසිනි. ඔහු විසින් මෙය විවෘත කිරීම සනිටුහන් කිරීමට දින 100ක් පුරා නොකඩවා ග්ලැඩියේටර්වරුන්ගේ සටන්, වනසතුන්ගේ සටන් ඇතුලු විවිධ උත්සව මෙතුල පවත්වා ඇත.

ග්ලැඩියේටර් සටනක චිත්‍රයකි

ඉලිප්සාකාර හැඩයක් ගන්නා කොලෝසියම දිග අතට මීටර 190 ක් ද පළල අතට මීටර 155 ක් පමණ ද වේ. මෙහි ඉදිකිරීම් කටයුතු කොන්ක්‍රීට් සහ ගල් යොදා නිමවා මාර්බල් මගින් අලංකාර කර ඇත. පොලොවේ සිට තට්ටු හතරකට වනසේ නිර්මාණය කර ඇති අතර මුලු උස ප්‍රමාණය මීටර 48 ක් පමණ වේ.

ඉහලට පෙනෙන අයුරු

ප්‍රේක්ෂකයන් 50,000 කට පමණ එකවර ආසන ගැනීමේ හැකියාව මෙතුල තිබී ඇත. ඇතුල් වීමේ දොරටු 80 ක් පමණ තිබේ. ආසන පැනවීම සිදුකර ඇත්තේ සමාජ තත්වයට අදාලවයි. එනම් ඉහලම මහල කාන්තාවන්ට සහ පහල පැලැන්තියට ද ක්‍රමයෙන් පහලම මහල වංශාධිපතියන්ට ද වන ලෙසය. රෝම අධිරාජ්‍යයා ඇතුලු සම්භාවනීය විශේශ අමුත්තන්ට ආසන ගැනීමට විශේෂ පීඨිකාවක් සකස් කර තිබී ඇත. පොලොව තුල ඉදිකර තිබූ කාමර තුල ක්‍රීඩා සඳහා ගෙන ආ සතුන්, උපකරණ ආදිය රඳවා තබා ඇත.

හිරු එලියෙන් සහ වර්ෂාවෙන් ප්‍රේක්ශකයන් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා අවශ්‍ය අවස්ථාවන් වලදී, රංග පීඨය වටා ඉහලින් රෙදි යොදා ආවරණය කිරීමේ හැකියාවද තිබී ඇත.

රෝම අධිරාජ්‍යයන් විසින් මෙහි තරඟ සියල්ල ජනතාවට නොමිලයේ නැරඹීමට ලබා දී ඇත. එමගින් පොදු ජනයාගේ ප්‍රසාදය දිනා ගැනීමත් තම කීර්තිය සහ බලය පෙන්වීමත් ඔවුන්ගේ අරමුණ වී ඇත.

වසර 400ක පමණ  කාලයක් පුරා භාවිතයට ගත මෙම රංග පීඨය රෝම අධිරාජ්‍යයන්ගේ ඇති වූ ගැටුම්, භූමිකම්පා ආදියත් නිසා ක්‍රමයෙන් භාවිතයෙන් ඇත්වන්නට විය. පසු කාලීනව මෙහි කඩා වැටුන කොටස් , මාබල් ආදිය වෙනත් ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීමට රැගෙන ගිය බව සඳහන් වේ.

1990 දී පමණ මෙහි සංරක්ෂණ කටයුතු ඇරබිනි. වර්තමානයේ ලෝකයේ වැඩිම සංචාරක පිරිසක් නරඹන ස්තාන අතරට මෙයද එක් වේ. 

පසුගිය ලිපි:

1. නුතන ලෝක පුදුම හත ( New 7 Wonders of the World )

2. ටජ් මහල් ( Taj Mahal )

3. පේරූ හි "මචූ පිචූ" නගරය ( Machu Picchu )

4. චීන මහා ප්‍රාකාරය (Great Wall of China) 

Reference: 

http://www.history.com/topics/ancient-history/colosseum

http://www.aviewoncities.com/rome/colosseo.htm

Read More

ග්‍රීක දෙවියන්ගේ බිහිවීම ( Age of the Gods )

( ග්‍රීක සාහිත්‍ය කථා - 2 )

ග්‍රීක පුරාවෘත්ත වලට අනුව ලෝකයේ ඉතිහාසය කොටස් 3කට බෙදා දැක්විය හැක. එනම්

1.දෙවියන්ගේ බිහිවීම සහ විකාශනය (Theogonies,"births of gods")
මෙම කාලපරිච්චේජය මගින් ලෝකයේ, දෙවියන්ගේ සහ මිනිස් වර්ගයාගේ මූලාරම්භය පිළිබඳව සඳහන්වේ.

2.දෙවියන් සහ මිනිසුන් (Mortals) එකිනෙකා සමග සම්බන්ද වන කාලපරිච්චේදය.
මෙමගින් දෙවියන්, දෙවි-මිනිස් දෙමුහුන් (demigods) සහ මිනිසුන් (mortals) අතර පැවති විවිද අන්තර් සම්බන්ධතා පිලිබඳ කතා කෙරේ.

3. ග්‍රීක වීරයන්ගේ කාලපරිච්චේදය.
මෙම පරිච්චේදයේදී දෙවියන් පිලිබඳ කතා කිරීම ඉතා අල්ප වන අතර විවිද ග්‍රීක වීරයන්ගේ පුරාවෘත දිග හැරේ. මේවා අතරින් විශිෂ්ථම නිර්මාණය ලෙස සැලකෙන්නේ අවසාන වශයෙන් ලියැවුන Trojan War පිලිබන්ද කතා පුවතයි. සමහරුන් මෙම Trojan War පිළිබඳ ලියැවුන කාලය 4 වන පරිච්චේදය ලෙසද සලකයි

මේවාට අමතරව Hesiod ගේ "Works and Days" කෘතියට අනුව දෙවියන් විසින් මිනිස් වර්ගයාගේ නිර්මාණය Golden,Silver,bronze සහ iron ලෙස අවධි 4 කට බෙදා ඇත.

ග්‍රීක දෙවියන්ගේ බිහිවීම (Age of the Gods)

Hesiods ගේ "Theogony" කෘතියට අනුව පලමුව ලෝකයේ පැවතෙන්නේ Chaos නමින් හැඳින්වෙන ශූන්‍යතාවයයි. Chaos තුලින් පලමු දෙවිවරු 5 දෙනාගෙන් කෙනෙකු ලෙස සැලකෙන Gaea (Mother Earth) ගේ පහල වීම සිදුවිය. ඇය ජීවයෙන් සහ බලයෙන් පරිපූරණ වූ අතර පෘතුවිය මත උස් කඳු (Mountains), ගංගා, ඇළ දොළ, සාගර ( Pontus), පහත් බිම් නිර්මාණය කරන ලදි. ඉන් අනතුරුව Tartarus (the underworld), Erebus (the darkness that covers the underworld), Nyx (darkness that covers Earth), and Eros (Love). යන ඉතිරි දෙවිවරු සතර දෙනාගේ පහල වීම සිදුවිය.

Gaea සහ Tartarus එකතුව Typhoeus(Typhoon) නම් හිස් සියයකින් යුතු ගිනි පිම්බින විශාල බියකරු සත්වයා නිර්මාණය කරන ලදි.(මොවුන් පිලිබඳ විස්තර ඉදිරියේ දී බලාපොරොත්තු වන්න.) Erebus සහ Nyx ගේ එකතුවෙන් Aether (the Atmosphere) සහ Hemera (the Day). බිහිවිය.

පිරිමි පාර්ශවයක් නොමැතිවම Gaea විසින් Uranus (the Sky) බිහි කරන ලදි. පසුව Gaea  සහ Uranus පෙම්වතුන් බවට පත්වුන අතර මොවුන් විශ්වය මත බිහිවූ පලමු පෙම් යුවල ලෙස සැලකේ. 

Uranus / Gaea

මොවුන්ගේ එකතුවෙන් ටයිටන්වරු (Titans) 12ක් බිහිවිය. එනම්  Coeus, Crius, Cronus, Hyperion, Iapetus, Oceanus ලෙස පිරිමි ටයිටන්වරු 6 කුත්  Mnemosyne, Phoebe, Rhea, Theia, Themis, and Tethys ලෙස ගැහැණු ටයිටන්වරු 6 ක් වන ලෙසය.මීට අමතරව එක් ඇසක් පමණක් ඇති දැවැන්තයන් වන Cyclopes වරු 3ක් සහ අත් සියයක් ඇති දැවැන්තයින්වන Hecatonchires වරු 3ක් ද ඔවුනට දාව උපත ලැබීය.

කෙසේ වුවද Uranus තම දරුවන්වූ Cyclopes වරුන්ට සහ Hecatonchires වරුන්ට කැමැත්තක් නොදැක්වීය. එබැවින් ඔහු විසින් ඔවුන්ව අල්ලා Tatarus හි සිර කරන ලදි. මෙයට මව වූ Gaea කෝපවූ අතර තම බාලම සහ නිර්භීතම පුත්‍රයාවූ Cronus යොදා ගෙන Uranus නිදා සිටියදී ඔහුගේ ප්‍රජනන ප්‍රදේශය කපා මුහුදට විසි කරන ලදි. 

Cronus තම පියා වූ Uranus ට පහර දෙන සිතුවමක්

මින් ගලා ගිය රුධිරයෙන් Giants ,  Erinyes (Furies) සහ  Meliai (ash tree nymphs) යන ග්‍රීක මිත්‍යා වල එන චරිතවල බිහිවීම සිදුවිය. තවද මුහුදට වැටුන කොටස මගින්  Aphrodite දෙවඟන්ගේ බිහිවීම සිදුවිය. මෙයත් සමග Cronus ගේ නායකත්වයෙන් ටයිටන්වරු (Titans) දෙව්ලොව පාලනයට පත්විය.

Cyclopes

Zeus ප්‍රමුඛ ඔලිම්පියන්වරුගේ (Olympians) උපත මීලඟ ලිපියෙන් බලාපොරොත්තු වන්න.

Read More

ග්‍රීක සාහිත්‍ය කථා (Greek Mythology)

*** 1 කොටස ***

ලෝක සාහිත්‍ය ඉතිහාසය ගත් කල ග්‍රීක සාහිත්‍යයට ප්‍රමුඛ ස්ථානයක් හිමිවේ. පුරාණ ග්‍රීක වැසියන් තමන්ට තේරුම් ගැනීමට නොහැකිවූ වර්ෂාව, විදුලි කෙටීම්, මුහුද, ඇල දොල  වැනි නොයෙකුත් ස්වභාවික සංසිද්ධීන්, විශ්වයේ (ජීවයේ) ආරම්භය වැනි දේ විස්තර කිරිමට ගත් උත්සාහය  ග්‍රීක සාහිත්‍යයේ උපත ලෙස සැලකේ.

එය Zeus , Athena,Apollo,Hedes  ආදී දෙවිවරුන් , දෙවඟනන් ගෙන්ද, Heracles(Hercules), Hector, Achilles, Odysseus  ආදී වීරයන්ගෙන් ද, Cyclopes, Centaur, Unicorn, Giants ආදී  අද්භූත මනක්කල්පිත සතුන්ගෙන් ද, Andromeda ,Pandora, Helen, Europa  ආදී කාන්තා චරිත කතා වලින් පිරුණු ඉතා සිත්ගන්නා සුලු සාහිත්‍යකි.

Olympian God Zeus

දැනට සඳහන් වන පැරණිම ග්‍රීක වීරකාව්‍යයන් දෙකක් වන Homer ගේ ඉලියඩ් (Iliad) සහ ඔඩෙසි (Odyssey) මගින් සුප්‍රසිද්ධ Trojan War  සහ ඊටපසු ඇති වූ ප්‍රතිවිපාක ඇතුලත් කාල පරිච්චේදය විස්තර කෙරේ. එයට සමකාලීනයෙකු වූ Hesiod විසින් රචිත  Theogony (Origin of the Gods) සහ  Works and Days යන කාව්‍යය මගින් විශ්වයේ උපත, බලගතු දෙවියන්ගේ ඇතිවීම (Titans, Olympians) සහ ඔවුන්ගේ විකාශනය, මිනිසා ඇතුලු සත්වයන්ගේ උපත සහ මිනිසාගේ දුකෙහි උපත (Prometheus, Pandora) ආදී බොහෝ කරුණු විස්තර කෙරේ. මීට අමතරව එකල ලියවුනු බොහෝ පොත්ද ග්‍රීක සාහිත්‍යයේ ප්‍රගමනයට හේතු විය.

Centaur

ග්‍රීක සාහිත්‍යය ඇසුරෙන් නිපැයුණු " Clash of the Titans" , Wrath of the Titans , Percy Jackson , The Trojan Wars ආදී චිත්‍රපට මෙන්ම Hercules ආදී ටෙලි කතා මාලා ඔබ නරඹා ඇත්නම් මෙම ග්‍රීක සාහිත්‍යයේ අපූර්වත්වය ඔබට අමුතුවෙන් පැවසීම අවශ්‍ය නොවේ.

ග්‍රීක සාහිත්‍යයේ චරිත මෙන්ම සිද්ධීන් බොහොමයක් රෝම සාහිත්‍යයේද දක්නට ලැබෙන අතර එවා වෙනත් නම් වලින් ඔවුන් හඳුන්වනවා. (උදා: ග්‍රීක : Zeus. රෝම : Jupiter /  ග්‍රීක Hercles. රෝම : Hercules ) . ඉදිරි ලිපි මහින් ග්‍රීක සාහිත්‍යයේ එන රසබර තොරතුරු ඔබට ගෙන ඒමට බලාපොරොත්තු වෙන අතර එමගින් ග්‍රීක සාහිත්‍ය පිලිබඳ අවබෝධයක් ලබා දීමට හැකිවෙතැයි සිතනවා.

Read More

මසරාටි ( Maserati )

මසරාටි මෝටර් රථ සමාගම 1914 දෙසැම්බර් 1 දින ඉතාලියේ බොලොග්නා හිදී ආරම්භ කරන ලදි. මසාරාටි සහෝදරයන් වන ඇල්ෆෙයරි, බින්ඩෝ, කාර්ලෝ, එටොර් සහ අර්නෙස්ටො යන අය විසින් මෙය අරබන ලදි.

වර්තමානයේ මෙහි අයිතිය ඉතාලියේ ෆියට් (Fiat) සමාගමට හිමිවන අතර මූලස්ථානය පිහිටා ඇත්තේ ඉතාලියේ මොඩෙනා හිය.

 

මසරාටි ලාංඡනය

 මසරාටි මෝටර් රථයේ වෙළඳ සංකේතය වන්නේ ත්‍රිශුලයයි (Trident). ත්‍රිශූලය වෙලඳ සංකේතය ලෙස ගැනීමට හේතුවී ඇත්තේ ඔවුන්ගේ උපන් ගම වූ බොලොග්නා හි Piazza Maggiore හි පිහිටුවා ඇති ත්‍රිශූලයක් අතදරාගෙන සිටින නෙප්චූන්ගේ පිලිරුවයි. එමගින් ශක්තිය සහ ජවය නිරූපනය වීමත් මෙන්ම තම උපන් ගම සිහිවීමත් පිණිස මෙය සංකේතය ලෙස ගැනීමට තීරනය කෙරුණි.

මසරාටි සහෝදරයන්

1937 දී පමන මසරාටි සහෝදරයන් තම සමාගම Adolfo Orsi පවුලට විකුනා දැමුන නමුත් තවදුරටත් මෝටරථ නිෂ්පාදනයට හවුල් විය. 1939 සහ 1940 වසර දෙක තුලදීම Maserati 8CTF  රථය සුපිරි Indianapolis 500 තරඟාවලිය ජය ගෙන එසේ කල පලමු ඉතාලි මෝටරථ සමාගම බවට පත් විය. 1957 දී Maserati 250F රථය ලෝක ශූරතාව දිනා ගැනීම විශේෂ සිදුවීමක් විය.

1957 සිදුවූ සිදුවීමක් නිසා මසරාටි මෝටරථ ධාවනයෙන් ඉවත් වී සාමාන්‍ය වෙළඳපොලට නිර්මාණය ඇරඹිය. එසේ වෙළඳපොළට නිකුත්කල Maserati 3500 GT රථය බෙහෙවින් ජනප්‍රිය විය.   

Maserati-3500

1968 දී සමාගම ප්‍රංශ මෝටරථ සමාගමක් වන Citroen අතට පත්විය. මෙහිදී Maserati Indy, Maserati Bora, Maserati Merak, Maserati Khamsin යන රථ වෙළඳ පොලට නිකුත් කරන ලදි. 1973 ලෝක තෙල් අර්බුදයත් සමග Citroen සමාගම බලවත් අවදානමකට මුහුණ පෑමට සිදුවිය. අවසානයේ ඔවුන් මසරාටි සමාගම වසා දමන බවට නිවේදනය කරන ලදි. එහි සේවයේ නියුතු 800 කගේ පමණ රැකියා නැතිවීමේ අවධානමකට පත්විය.කෙසේ නමුදු විවිධ පාර්ශවල මැදිහත් වීම නිසා අවසානයේ Alejandro De Tomaso මහතා සහ Benelli සමාගම මසරාටි සමාගම මිලදී ගන්නා ලදි.

Maserati 2015 Alfieri

1993 වසරෙදී Fiat සමාගම Maserati සමාගම මිලදී ගන්නා ලදී. මෙම ගණුදෙනුවද  වැඩිකල් නොපැවතුනු අතර Ferarri සමාගම විසින් 1997 දී මිලට ගන්නා ලදි. 2002 වසරේදී Maserati රථ ඇමරිකානු වෙලඳ පොලට නැවත නිකුත් කෙරුනි. 2005 දී Ferarri සමාගමෙන් නැවත වරක් Fiat සමාගම අතට පත් විය. අද වනවිට ද (2015) මෙහි අයිතිය Fiat සමාගම සතුවේ.  

වර්ෂ 2014 දී මසරාටි තම සියවස සමරන ලදි.

Read More

නොබෙල් ත්‍යාගය ( Nobel Prize )

නොබෙල් ත්‍යාගයේ නිර්මාපකයා වන්නේ ස්වීඩන් ජාතික ඇල්ෆ්‍රඩ් බර්නාඩ් නොබෙල් මහතාය ( Alfred Bernard Nobel ). සෑම වසරකම දෙසැම්බර් 10 දින රසායන විද්‍යාව, භෞතික විද්‍යාව, සාහිත්‍යය,වෛද්‍ය විද්‍යාව , ආර්ථික විද්‍යාව සහ සාමය යන අංශ 6 සඳහා විශිෂ්ට සේවාවක් කල පුද්ගලයන් වෙත මෙය පිරිනමනු ලබයි.

ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල් මහතා 1833 ඔක්තෝබර් 21 දින ස්වීඩනයේ ස්ටොක්හෝම හිදී ඉංජිනේරු පවුලකට දාව උපත ලැබීය. ඔහුගේ පියා හමුදාව සඳහා යුද අවි ආයුධ නිපද වීමේ නියුතු වූ බව සඳහන් වේ. ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල් ඉතා දක්ෂ රසායන විද්‍යාඥයෙක්, ඉංජිනේරුවෙක් මෙන්ම නව නිපැයුම්කරුවෙක් ද විය. ඩයිනමයිට් ඇතුලු නව සොයා ගැනීම් 355 ක පමණ හිමිකරුවා වන්නේ ඔහුය. ඔහු සොයාගත් ඩයිනමයිට් මිනිස් ඉතිහාසයේ ඉතා තීරණාත්මක සොයා ගැනීමක් විය.

1888 දී ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල්ගේ බාල සොහොයුරා වූ ලුඩ්විග් නොබෙල් කර්මාණ්ත ශාලාවේ පුපුරණ ද්‍රව්‍ය අත්හදා බැලීමක් අතරතුර සිදුවූ පිපිරීමක් නිසා මරණයට පත් විය. එනමුත් පුවත් පත් වල වැරදීමකින් පලවූයේ "මරණයේ වෙලෙන්දා මිය යයි" යන ශීර්ෂ පාථයෙන්  ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල් මිය ගිය බවය. මෙයින් බොහෝ දෙනා සතුටට පත් වූ අතර නොබෙල් මහත් කම්පණයට පත් විය. තමා මිය ගිය පසු ඔහු පිලිබඳ මිනිසුන්ගේ මතකයේ රැඳෙන ආකාරය පිලිබඳ බියට පත් විය.මෙය නොබෙල් ත්‍යාගය බිහිවීමට මූලිකවම පලපෑ සිදුවීම විය.

1896 දෙසැම්බර් 10 දින වයස අවුරුදු 63ක් වන විට නොබෙල් මහතා මිය ගිය අතර 1895 දී ලියන ලද ඔහුගේ අන්තිම කැමති පත්‍රයට අනුව, ඔහු සතු මුලු ධනයෙන් 94%ක් එනම් ස්වීඩන් ක්‍රෝනා මිලියන 31ක් (ඩොලර් මිලියන 265ක්) නොබෙල් ත්‍යාගය වෙනුවෙන් යෙදවීමට කටයුතු යොදා තිබේ.

නොබෙල් ත්‍යාග පිරිනැමිම සඳහා "නොබෙල් පදනම" 1900 දී පිහිටවන ලදි.මෙය ස්වීඩනයේ ස්ටොක්හෝමහි පිහිටා තිබේ. ත්‍යාග සඳහා සුදුස්සන් තෝරාගනු ලබන්නේ නොබෙල් පදනම විසින් නොවේ. එය සිදුකරනු ලබන්නේ පත්කරන ලද විද්වත් මණ්ඩල සහ ඒ ඒ ක්ෂේත්‍රයට අදාල පිලිගත් ආයතන එකමුතු වීමෙනි. නොබෙල් සාම ත්‍යාගය පිලිබඳ නොර්වීජියානු නොබෙල් කමිටුව වගකීම දරන අතර අනෙකුත් ත්‍යාග පිලිබඳව පත්කරන ලද ස්වීඩන් ආයතන වගකීම් දරයි.

ආර්ථික විද්‍යාව පිලිබඳ නොබෙල් ගේ අවසන් කැමති පත්‍රයේ කිසිවක් සඳහන් කර නොතිබුනි. එහෙත් නොබෙල් කමිටුවේ සංකල්පයකට අනුව 1968 සිට අර්ථික විද්‍යාව පිලිබඳ ත්‍යාගයද ඇතුලත් කරන ලදි.

පලමු නොබෙල් ත්‍යාග ප්‍රදානෝත්සවය පැවැත්වුනේ 1901 දෙසැම්බර් 10 වැනිදාය.(දෙසැම්බර් 10 යොදා ගන්නේ එය ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල් මියගිය දිනය වන බැවින් ඔහුට ගරු කිරීමක් වශයෙනි). නොබෙල් සාම ත්‍යාගය නෝර්වේ ඔස්ලෝ නුවර්දීත් අනෙකුත් ත්‍යාග ස්වීඩනයේ ස්ටොක්හෝම නුවර්දීත් ප්‍රධානය කරනු ලබයි.

නොබෙල් ත්‍යාග ලාභීන්ට රන් පදක්කමක්, සහතික පත්‍රයක් සහ මුදල් ත්‍යාගයක් හිමිවේ. සෑම වසරකම ඔක්තෝම්බර් මස දෙවන සතියේ නොබෙල් ත්‍යාගලාභීන්ගේ නම් ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලබයි.

Read More